Welke voordelen heeft gefineerd spaanplaat/MDF ten opzichte van massief hout?

Bij meubels is hout niet altijd hetzelfde als hout. Daarom ontstaan er bij het winkelen in de fysieke winkel of op de website van een online shop steeds weer misverstanden over. Vaak ontstaan er twee kampen: de een beschouwt massief hout als hoogwaardig, de ander daarentegen gefineerd spaanplaat als inferieur. Met deze trendblogbijdrage willen we belichten en uitleggen waarom gefineerde houtplaten – speciaal bij designmeubels – voordelen hebben ten opzichte van de massief houten concurrentie.

Oude clichés over spaanplaat

Bij het onderwerp "spaanplaat" denkt iedereen aan schadelijke uitwasemingen. Maar het huidige formaldehydegehalte van zo'n houtplaat is extreem laag. Het bereikt nog niet eens de waarde van een appel (ca. 7 mg). De moderne spaanplaat komt in de kwaliteit van klasse E1 op de markt. Dat betekent voor de klant dat er geen gezondheidsbedreigende uitwasemingen meer worden afgegeven. Als gecertificeerd houtmateriaal mag het niet meer dan 0,124 mg/m³ (0,1 ppm) formaldehyde afgeven.

We leven in een tijd waarin veel waarde wordt gehecht aan een verhoogd milieubewustzijn. Hier worden spaanplaten als schadelijk beschouwd. Maar het tegendeel is waar: uit één boom kunnen meer spaanplaten dan massief houten platen worden geproduceerd. Deze zijn juist ontwikkeld om het materiaal hout maximaal te benutten. Daardoor zijn spaanplaten veel duurzamer dan massief hout en zijn producten. Bedroeg de benuttingsgraad van een boom vroeger slechts 40%, dan kan deze waarde vandaag de dag tot 80% worden verhoogd. Dit toont daarmee de efficiëntie in het omgaan met de hernieuwbare grondstof hout.

Fineer Massiefhout Vergelijking – links Fineer, rechts Massiefhout

Wat is het verschil tussen spaanplaat en MDF?

Spaanplaten zijn verlijmde houtspaanders. Ze worden tijdens de productie nog in vorm geperst. MDF-platen daarentegen bestaan uit verlijmde vezels, die eveneens tot platen worden geperst. Voor de klant is het optische verschil van buitenaf niet zichtbaar. Maar dat geeft niet, want hier zijn alleen het toepassingsgebied en het gebruiksdoel belangrijk. Men kan niet zeggen dat een spaan- of een MDF-plaat beter is, omdat het afhangt van het toepassingsgebied.

Voordelen

van spaanplaten:
• laag gewicht (bijv. voor hoogwaardige bovenkasten)
• geringe dikte mogelijk (bijv. voor afdekplaten, slanke fronten)

Voordelen van MDF-platen:

• vanwege hoge dichtheid hoge draagkracht/stabiliteit (bijv. voor tafelbladen, grote kledingkastdeuren, legplanken)

MDF-doorsnede – zonder fineer

Gefineerde Spaanplaat Doorsnede

Huidige stand van de productietechniek

Spaanplaat is een Duitse uitvinding. In de jaren 30 ontwikkelde Max Himmelheber een methode om de benuttingsgraad van bomen te verhogen. Hiervoor werden ook takken, zaagsel en houtspaanders hergebruikt. Het basisprincipe is vandaag de dag nog steeds hetzelfde, alleen het productieproces is veranderd. Daarvoor zijn er tegenwoordig minder spaanders en minder lijm in de platen. Dit leidt tot een gewichtsbesparing van 30%. Bovendien zijn de ingrediënten geoptimaliseerd en is het aandeel schadelijke stoffen verminderd. De Europese wetgeving heeft deze richting en ontwikkeling extra begunstigd.

Spaanplaatproductie Pfleiderer Holzwerkstoffe GmbH – Bron: www.pfleiderer.com

Waarom is spaanplaat zo populair?

Gelakte meubels zijn niet van massief hout, omdat men het natuurlijke van dit hout wil zien. Veel klanten willen zo'n meubelstuk graag kopen. Maar de inspanning zou veel hoger zijn en men zou na zo'n maatregel niets meer zien van het mooie massief hout.

Livitalia Woonwand C46 in Licht Eiken

Spaanplaat is beter en populairder door twee dingen: door het verlijmen met poriënvrij melamine of het fineren met echt hout. Voor beide varianten ontstaan veelzijdige toepassingsmogelijkheden, afhankelijk van het gebied. Poriënvrij melamine vormt de perfecte basis voor een goede laklaag. Het veredelen van een uit houtspaanders geperste plaat met echt houtfineer is een goed alternatief voor massief houten platen. Echt houtfineer is een hoogwaardig natuurproduct. De van boomstammen gesneden, flinterdunne houtbladen vormen de basis voor het fineren. Hier worden lichte houtplaten met het fineerhout verlijmd en daardoor veredeld. De mooie houtoptiek toont zich vooral door de getoonde nerf en een voelbare structuur op het meubelstuk.

Gefineerd front van een design dressoir

Waarom is de gefineerde spaanplaat in sommige opzichten beter dan massief hout?

Bij designmeubelen draait het om zeer specifieke constructies en vormen. Hier scoort de gefineerde spaanplaat met zijn flexibiliteit. In tegenstelling tot massief hout maakt het de productie van verschillende diktes en een eenvoudigere verwerking mogelijk. Het resultaat zijn functionelere producten. Bovendien spelen hangende meubelen ook een grote rol. Een plank of hangkast volledig van massief hout zou te zwaar zijn. Gefineerde spaanplaten hebben een lager gewicht. Daarom zijn gefineerde meubelen ook lichter dan massief houten meubelen. Door hun speciale statica trekken ze niet krom bij temperatuurschommelingen en krijgen ze geen scheuren. Daarom blijven laden en deuren, zelfs met een kleine kier, duurzaam bruikbaar. Dit in tegenstelling tot massief hout, waar het 'hout werkt'.

Een ander aspect is de reeds genoemde milieuvriendelijkheid, d.w.z. de gefineerde spaanplaat is ecologischer dan de massief houten plaat.

Massief houtsoorten: Zijn mooi voor de natuurliefhebber, verder duurzaam, robuust en verbeteren het binnenklimaat.

Gefineerde spaanplaten: Zijn veelzijdig inzetbaar, licht van gewicht, oppervlaktebehandeld, gecoat, verdicht, verzegeld, waterafstotend, duurzaam en emissiearm.

Gefineerd meubelstuk met natuurlijke nerf en noest

Conclusie: De hedendaags geproduceerde spaanplaten, die met fineer zijn afgewerkt, maken lichte, maar stabiele fineerhouten meubelen mogelijk voor zeer specifieke ontwerpen en eisen. Deze meubelen trekken niet krom en krijgen geen scheuren. De kwaliteit is sterk verbeterd en het aandeel schadelijke stoffen is extreem verminderd. Daarom is het niet zonder reden dat 71% van de in Europa geproduceerde meubelen gemaakt zijn van veredelde spaan- of MDF-platen.

Livitalia Wohnwand C25 uit gefineerde spaanplaten

Mira Celini

Interieurontwerpster bij Livarea

Als interieurontwerpster bij Livarea – sinds 2012 een van de toonaangevende online meubelzaken in Duitsland – begeleid ik klanten bij de inrichting van hun thuis. Mijn tips komen rechtstreeks uit de praktijk: eerlijk, inspirerend en altijd met oog voor het bijzondere.

→ Bekijk alle Trendblog-artikelen